Can Dündar, İsmail Cem ile yaptığı uzun söyleşiyi, Ben Böyle Veda Etmeliyim adı altında kitaplaştırmış ve kitabı ölümünün birinci yılına denk gelen dönemde İş Bankası Yayınları çıkartmış. Çok akıcı ve eğlenceli bir kitap. Dolu dolu yaşamış başarılı bir kişiliğin, kendi anlatımından hayat hikayesi var. Kendisi bildiğiniz gibi Abdi İpekçi’nin yeğeni. Bakın kendi ağzından, İpekçi soyadını resmen değiştirme hikayesi:

Can Dündar: “İpekçi soyadını kullanmamanızın, Abdi İpekçi’nin bahsettiğiniz hassasiyetiyle bir ilgisi var mı?”

İsmail Cem: “Yok. O tamamen bir inat meselesi… Abdi rahmetli bana “yumuşak malzeme içine sarılmış inat” derdi. Galiba Turhan Aytul bir gazeteye anlatmış bunu… “Yumuşak inatçı” dediği şu: Ben genelde yumuşak görünür, ama çok inat edermişim, sonuçta da dediğimi yaptırırmışım. Soyadımı resmen değiştirmem sonradan Demirel’in yüzünden oldu. Onun hikayesini de bu vesileyle anlatayım: Ben 1963′te ilk yazımı Milliyet’e verirken, Amerika’da siyahlar bir yürüyüş yapmıştı. Yüz binlerce insan katılmıştı ilk defa… Onunla ilgili bir yazı yazdım, gazeteye (Cumhuriyet) girecek. “Cem İpekçi” diye imzamı attım, yazımı da Turhan Aytul’a teslim ettim. Turhan dedi ki, “Cem, senin başka ismin yok mu?” “Göbek adım var” dedim. “Büyükbabamın ismi İsmail; benim adım da İsmail Cem İpekçi.” “Peki” dedi. “İsmail Cem olarak koysak, bir mahsuru var mı senin için?”

“Hayır, ama neden” diye sordum. “Çünkü sen ilk kez halkın önüne çıkıyorsun. İpekçi soyadıyla olunca, yayın müdürü de Abdi İpekçi olduğu için, “Tabii yazısı girer.” derler. Senin buna hiç ihtiyacın yok.” dedi. Onun için kullanmadık İpekçi soyadını. 1970′te yayınlanan ilk kitabım da dahil, bütün yazılarımda, makalelerimde, kitaplarımda adım hep İsmail Cem diye geçer…

İmza G.

Piyale Madra’dan. Daha fazlasını isterseniz buradan.

Bizim ufaklığın ısrarlarından illalah deyip, internette zebra resimleri peşine düştüm. Karşıma pırıl pırıl parlayan hayvanlar çıktı.  

Bu balıkların DNA’larına sarı, yeşil ve kırmızı parlak  protein eklemişler. Nasıl ekleniyor onu  bilemiyorum ama sonunda elemanlar böyle parlamaya başlamış. Peki ama neden boyle bir işe girişmiş bilim insanları? National University of Singapore‘ın 1999 yılında yaptığı çalışmanın amacı -anlayabildiğim kadarıyla- belli toksik maddelerin varlığı halinde parlayacak balıklar üretmekmiş. Bir kaç yıl sonra ilk  parlayan balıklar dükkanlarda boy göstermeye başlamış. Bu arada Singapur genetik olarak oynanmış bu tip hayvanların satışına izin veren ilk ülke. 2003′de de GloFish ABD’de dükkanlarda boy  göstermeye başlamış.  Bazı dükkanlarda satış  fiyatı 5 ila 10  bin dolar arası değişiyormuş. Ucuz değil yani. National Geographic‘in dediğine göre, bilimsel olarak devasa sonuçlar  getirmemiş bu deneyler; ama genetik olarak oynanmış hayvanlarla ilgili mevzuatın netleşmesine hizmet etmiş. Ne güzel.

Bu farelerin niye parladığını, yani deneyin amacını çok net anlayamadım. Araştırma University of Pennsylvania tarafından yapılmış. Sanırım  kısır olmayan spermlerin belirlenmesinde işe yaraması amaçlanmış. Başarılı sonuçlar da vermiş.  Sonuçta kısır olmayan hücrelere sahip fareler ışık altında parlıyor, anladığım kadarıyla.

Bu da genetik olarak oynanmış bir beagle yavrusu.  Konu teknik olarak beni aşmaya başladı. Anlayıp yazmaya çalışırsam saçmalayacağımdan korkuyorum. Bu kadarla bırakıyorum.

Bu arada zebra resmi ararken aklıma bir şey geldi: Bir keresinde Karadenizli iki yaşlı teyzenin ( ikisi de az duyuyor) belgesel seyrederken aralarındaki muhabbetlerine tanık olmuştuk. Bunlar 15 dakika kadar belgeseldeki vahşeti vah vah,  tüh tüh diyerek seyrettiler. Tabii birbirlerini az duyduklarından, her cümle üç kere telaffuz ediliyor. Bu arada birinin diğerine şöyle bir soru  sorduğunu işittik;  “bu  çızgılı atlar ne?” O günden beri zebralar bizim evde “çızgılı at” olarak anılır.

İmza D.